Horror na glinianych nogach? – recenzja filmu ,,Clayface”

 

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

Do kin wyszedł pierwszy zapowiadany horror od DC Studios, ‘’Clayface”, w reżyserii Jamesa Watkinsa (,,Nie mów zła") oraz spod scenariusza Mike’a Flanagana (,,Życie Chucka”, ,,Carrie”) i Hosseina Aminiego (,,Drive”). Czy jest on rewolucją w sferze body horroru? Czy przetarł on szlaki dla innych horrorów spod szyldu DC Studios? Czy stoi on na glinianych nogach tego dopiero rodzącego się uniwersum? 

,,Clayface” opowiada historię Matta Hagena, wschodzącej gwiazdy hollywoodzkiego kina, który zostaje nominowany do Oscara za rolę w swoim najnowszym filmie. Z tej okazji udaje się on razem ze swoim najlepszym przyjacielem do rodzinnego miasta Gotham aby uczcić swój sukces. Na jednej z imprez poznaje inną aktorkę, która spotyka się z gangsterem o imieniu Markos Szabo. Gdy ten zastaje swoją partnerkę razem z Mattem, okalecza jego twarz. Po ataku cała branża odwraca się od Matta – stracił on to, co w tej pracy jest najcenniejsze. Gdy bohater przegrywa proces sądowy, a kolejne operacje twarzy nie przynoszą poprawy, dowiaduję się on o eksperymentalnym leczeniu opracowanym przez doktor Caitlyn Corr. Poddaje się terapii na własną odpowiedzialność – lekarstwo to nie zostało jeszcze dopuszczone do testów na ludziach. Z początku małe dawki eksperymentalnego serum, w którym to znajdują się inteligentne komórki sztucznej inteligencji, zaczynają dawać pozytywne efekty. Z czasem okazuje się jednak, że substancja powoduje również zniekształcenia twarzy czy stan, w którym to twarz bohatera zachowuje się niczym glina. Tak prezentuje się mniej więcej sam początek historii. 

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

Czy ,,Clayface” jest swego rodzaju drugą ,,Substancją”, tylko w świecie DC? Niestety nie, ale widać tu pewne echa hitu z 2024 roku. Spodziewałem się po tym filmie trochę więcej niż ostatecznie dostałem. Jest dobry, ale chciałem czegoś bardziej ze sfery body horroru, który zafascynował mnie po ,,Substancji”. Jest w tej produkcji kilka naprawdę szokujących, wręcz bolesnych do oglądania scen, jak np. rozcinanie twarzy  – aż dwukrotnie, ale w zupełnie innych kontekstach – czy chociażby scena z przecinaniem powiek za pomocą nożyczek. Jest też parę scen losowej nagości, czy scena w wannie, która jest moim zdaniem świetna i chciałbym więcej tego typu dziwnych efektów, w których ciało Matta Hagena zachowuje się jakby było płynną gliną. Sceny z deformowaniem się twarzy również zostały zrealizowane w naprawdę dobry sposób, podobnie jak scena ostatecznej transformacji Clayface’a, która dała mi delikatne poczucie campu, tak jak scena transformacji z ,,Substancji”, bo podobnie jak tam jest to w paru momentach przesadna produkcja. Na pewno nie jest to film przerażający, ale za to jak najbardziej obrzydliwy.

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

Pod kątem samego aspektu horroru, film ten ogląda się, jakby był to czyjś pierwszy horror w życiu albo pewne wyobrażenie o horrorze. Nie jest to wadą – jak na pierwszy raz w wykonaniu uniwersum DC taki projekt jest jak najbardziej w porządku, jednak w dalszej perspektywie jeżeli chodzi o horrory będzie to raczej za mało i przyszli twórcy będą musieli postarać się już bardziej. 

 Dużo bardziej zawodzi tu właśnie scenariusz niż sama reżyseria, która w moim odczuciu wyciąga ten film ponad przeciętność. Scenariusz jest bardzo prosty, w pewnych momentach wręcz przewidywalny, historia momentami idzie jak po sznurku. Jeżeli chodzi o tematykę, obracanie się wokół problemu metamorfozy i okaleczeń twarz działa świetnie i dużo lepiej niż bardziej wyniosłe koncepty body horroru, ponieważ umieszczony jest on w rzeczywistości – to, co na początku przydarzyło się głównemu bohaterowi, mogłoby przytrafić się każdemu. Właśnie te sceny okaleczeń twarzy sprawiły, że kilka razy się skrzywiłem. Efekty specjalne w połączeniu z efektami praktycznymi wyglądają bardzo dobrze i nie wywołują poczucia, że pewne aspekty tej historii nie są realne. 

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

Poza historią o okaleczeniu twarzy jest to również kino o narodzinach złoczyńcy i o zemście. Tutaj po raz kolejny muszę przyczepić się do scenariusza, ponieważ film, poza fragmentarycznymi wątkami psychologicznymi, próbuje też wejść głębiej w analizę Hollywood i podejścia w nim do operacji plastycznych, jednocześnie jednak nie budując dokładnie portretu psychologicznego głównej postaci filmu. Wywołuje to uczucie płytkości w sposobie poruszania tych tematów. Z początku Matt Hagen jest przedstawiany jako dżentelmen, który cieszy się ze swojego sukcesu i dołączenia do rzeszy rozpoznawalnych nazwisk w Hollywood. Zaraz po jego wypadku jednak, bez większego zagłębienia się w psychikę postaci, film zaczyna przedstawiać go jako złoczyńcę. Główny wątek tego filmu opiera się wyłącznie na tym, że bohater cieszy się ze swojego sukcesu, by zaraz potem nagle go stracić i bez większych rozterek moralnych popełniać zbrodnie (poza pierwszym zabójstwem, którego dokonuje przez brak kontroli nad mocami). W filmie o takim kalibrze produkcji jest to po prostu za mało.

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

To, co ,,Clayface” robi w sposób ciekawy,  to próba połączenia realnego Hollywood z komiksowym Gotham oraz jego kryminalnym półświatkiem. Samo ukazanie Gotham jest wykonane dobrze, choć nie jest zupełnie nowe – przypomina trochę połączenie Gotham z ,,The Batman” Matta Reevesa oraz z ,,Jokera” Todda Phillipsa. Jest to w zasadzie drugie po ,,Jokerze” filmowe spojrzenie na Gotham bez samego Batmana. W kontekście szerszego uniwersum, ,,Clayface” dość ciekawie podbudowuje miasto i jego problemy, a także zrywa z tezą, jakoby to Batman był przyczyną pojawienia się tam złoczyńców. Uważam to za plus w kontekście budowania świata. Dzięki temu projekt ten można obejrzeć kompletnie niezależnie od reszty świata DCU. 

,,Clayface" (2026), reż. James Watkins. Kadr z filmu. Źródło: IMDB

Pod kątem castingu produkcja wypada dobrze. Problemy filmu są głównie winą scenariusza niż samej gry aktorskiej. Tom Rhys Harries w głównej roli wypada naprawdę przekonująco i chciałbym zobaczyć go więcej w przyszłości. Naomi Ackie również daje dobry występ, choć jej postać cierpi z powodu złego poprowadzenia przez scenariusz (jak w zasadzie każda inna w tym filmie).

 ,,Clayface” jest horrorem, który miał potencjał, jednak nie został on w pełni wykorzystany. Dużo bardziej doceniam techniczne aspekty wykonania filmu niż sam jego scenariusz. Jest to film, który stoi na własnych nogach i jest w moim odczuciu dobry, choć mógłby być jeszcze lepszy. Mam nadzieję, że sam film zarobi a kolejnym horrorowym projektom tego uniwersum zostanie pokazane zielone światło.